ATLAS GRZYBÓW
Smardz półwolny
Inne nazwy: Mitrówka półwolna · Mitrophora semilibera · Morchella gigas
Smardz półwolny ma niewielką, stożkowatą główkę, której dolna część odstaje od trzonu. Przyrośnięcie znajduje się mniej więcej w połowie wysokości główki. Na jej powierzchni widać jamki rozdzielone wysokimi pionowymi żebrami i niższymi poprzecznymi listewkami. Jasny, pusty trzon może z czasem znacznie przewyższać główkę. Owocniki wyrastają wiosną w wilgotnych lasach i zaroślach. Podobna sylwetka występuje u naparstniczek, dlatego istotny jest zarówno układ powierzchni główki, jak i miejsce jej połączenia z trzonem.
W Polsce ochrona częściowa obejmuje okazy rosnące poza ogrodami, uprawami ogrodniczymi, szkółkami leśnymi i terenami zieleni. Nie zbieraj owocników na stanowiskach objętych ochroną. Uważaj na podobne naparstniczki i trujące piestrzenice.
Co warto zaobserwować?
Oglądaj cały owocnik: jego kształt, powierzchnię i otoczenie. Nie wszystkie grzyby mają kapelusz i trzon. Poniżej znajdziesz cechy opisywanego gatunku.
- Jamkowana główka z ciemniejszymi, wyraźnymi żebrami.
- Dolna część główki wolna; przyrośnięcie około połowy jej wysokości.
- Jasny, pusty i często wydłużony trzon.
Wygląd młodych, starych lub uszkodzonych owocników może być inny niż na zdjęciu. Żadna pojedyncza cecha nie potwierdza przydatności do spożycia.
Gdzie i kiedy występuje?
Kalendarz występowania
Orientacyjny przebieg roku według opisu sezonu. Pogoda i region mogą przesuwać terminy.
- Styczeń: Poza wskazanym okresem
- Luty: Poza wskazanym okresem
- Marzec: Główny okres
- Kwiecień: Główny okres
- Maj: Główny okres
- Czerwiec: Poza wskazanym okresem
- Lipiec: Poza wskazanym okresem
- Sierpień: Poza wskazanym okresem
- Wrzesień: Poza wskazanym okresem
- Październik: Poza wskazanym okresem
- Listopad: Poza wskazanym okresem
- Grudzień: Poza wskazanym okresem
Legenda kalendarza: Główny okres Poza wskazanym okresem
Miesiące są przybliżeniem pór roku podanych w opisie.
Pora pojawiania się owocników zależy od lokalnej pogody i warunków siedliskowych. Mapa doniesień może pomóc zaplanować spacer, ale nie potwierdza obecności tego gatunku w danym miejscu.
Zajrzyj na mapę grzybów →Podobieństwo bywa mylące
Podczas nauki warto porównać ten gatunek z poniższymi. To przykładowa lista, nie komplet wszystkich możliwych pomyłek.
Jeśli nie masz pewności, pozostaw grzyba. Wątpliwości dotyczące zebranych okazów wyjaśniaj z grzyboznawcą lub klasyfikatorem, zanim pomyślisz o ich jedzeniu.
Źródła i zakres opracowania
Własne opracowanie edukacyjne na podstawie poniższych źródeł. Nazwy alternatywne pomagają porównywać różne wydania atlasów.
- grzyby.pl, Marek Snowarski — Morchella semilibera
- Česká mykologická společnost, Karel Tejkal — Morchella semilibera
- Report of the Nomenclature Committee for Fungi – 20 — Morchella semilibera
- ELI — rozporządzenie w sprawie ochrony gatunkowej grzybów, Dz.U. 2014 poz. 1408
- Główny Inspektorat Sanitarny — bezpieczne grzybobranie
