Gdzie wolno zbierać grzyby? Dostęp do lasu i lokalne ograniczenia

Najpierw ustal, do jakiego lasu jedziesz

Lasy stanowiące własność Skarbu Państwa są co do zasady udostępniane ludziom, a zbiór runa na własne potrzeby dopuszcza ustawa o lasach, z uwzględnieniem ograniczeń. Właściciel lasu niestanowiącego własności Skarbu Państwa może zakazać wstępu przez odpowiednią tablicę. Nie przenoś zasad lasu państwowego automatycznie na prywatny; przed zbiorem ustal warunki z właścicielem.

Zapisz nazwę nadleśnictwa albo zarządcy i konkretny punkt rozpoczęcia spaceru. Zielona plama na mapie oraz popularność miejsca wśród znajomych nie odpowiadają na pytanie o jego status. Informacja „las za miejscowością” jest zbyt ogólna, gdy chcesz wyjaśnić przebieg granicy lub ograniczenia.

Uwzględnij miejsca stale wyłączone z dostępu

Stały zakaz wstępu obejmuje między innymi uprawy leśne do czterech metrów wysokości, ostoje zwierząt, źródliska oraz obszary zagrożone erozją. Uprawy do tej wysokości są wyjątkiem od obowiązku oznaczania zakazu tablicami. Sam brak tablicy nie rozstrzyga więc, że można wejść w każdy fragment lasu.

Planując spacer, wybierz czytelną trasę omijającą miejsca, których statusu nie umiesz ustalić. Nie przeciskaj się przez młode nasadzenia w kierunku dostrzeżonych kapeluszy. Jeśli granica jest niejasna, zatrzymaj się przed nią i sprawdź informacje, zamiast szukać wyjaśnienia dopiero po przejściu.

Park narodowy i rezerwat mają odrębne zasady

W parkach narodowych i rezerwatach przyrody obowiązuje zakaz zbierania dziko występujących grzybów. Ustawa przewiduje wyjątek dla miejsc wyznaczonych przez dyrektora parku, a w rezerwacie przez regionalnego dyrektora ochrony środowiska. Udostępniony szlak sam w sobie nie oznacza udostępnienia terenu do zbioru.

Przeczytaj aktualne zasady konkretnego obszaru i sprawdź granice ewentualnego wyjątku. Nie zakładaj, że wyjątek z jednego parku działa w drugim. Jeżeli jedziesz przede wszystkim na spacer po obszarze chronionym, zaplanuj obserwowanie i fotografowanie grzybów w ramach udostępnionej trasy.

Sprawdź komunikaty ponownie w dniu wyjazdu

Nadleśniczy wprowadza okresowe zakazy między innymi przy dużym zagrożeniu pożarowym, uszkodzeniu drzewostanu i pracach gospodarczych. Bank Danych o Lasach pokazuje takie ograniczenia, lecz jego mapa nie uwzględnia zakazów dla pojedynczych wydzieleń wynikających z prac gospodarczych. Czytaj także komunikaty nadleśnictwa oraz tablice w terenie.

• Sprawdź datę komunikatu, czas obowiązywania i dokładny obszar ograniczenia.
• Zapisz alternatywny punkt startu przed wyjazdem, gdy masz dostęp do internetu.
• Zastaną tablicę porównaj z planem; nie omijaj zamknięcia bokiem.

Zaplanuj legalny dojazd i postój

Podczas zwykłego dojazdu samochodem do lasu korzystaj z dróg publicznych, a z leśnych tylko wtedy, gdy drogowskazy dopuszczają ruch. Postój na drodze leśnej jest dozwolony wyłącznie w oznakowanym miejscu. Lasy Państwowe wyjaśniają, że droga leśna nie musi mieć szlabanu ani znaku zakazu, żeby wjazd był niedozwolony.

Wybierz parking przed uruchomieniem nawigacji. Gdy jest pełny, przejedź do przygotowanej alternatywy. Nie traktuj śladów kół na poboczu jako informacji o parkingu. Zostaw przejazd przy bramach i dojazdach; swobodny dostęp może być potrzebny pracownikom lasu lub służbom ratunkowym.

Podejmij trzy decyzje przed otwarciem koszyka

Oddziel pytania: czy mogę tutaj wejść, czy mogę tutaj zbierać i czy potrafię rozpoznać znaleziony gatunek. Pozytywna odpowiedź na jedno nie rozwiązuje pozostałych. Zachowaj w telefonie adres sprawdzonego komunikatu wraz z datą, aby podczas kolejnej wyprawy łatwo wrócić do właściwego źródła.

Dostępny teren nie znosi ochrony gatunkowej grzybów. Przed zbiorem sprawdź, czy gatunek podlega ochronie i jakie ograniczenia oraz wyjątki go dotyczą. Sama jadalność i pewne rozpoznanie nie oznaczają, że wolno go zebrać.

Jeśli przed wyjazdem pytasz zarządcę o miejsce, podaj nazwę parkingu, planowaną trasę i termin. Tak sformułowane pytanie pozwala uzyskać użyteczną odpowiedź. W razie niejasności zmień odcinek spaceru; nie potrzebujesz pełnego koszyka, żeby dobrze spędzić czas w lesie.