ATLAS GRZYBÓW
Purchawka workowata
Inne nazwy: Czasznica workowata · Handkea excipuliformis · Calvatia excipuliformis · Utraria excipuliformis
Purchawka workowata ma wyraźnie wydłużoną, płonną podstawę i szerszą główkę, w której dojrzewają zarodniki. Młoda powierzchnia jest jasna i pokryta drobnymi, miękkimi brodawkami, później ochrowieje oraz łysieje. Po rozpadzie górnej części pomarszczona podstawa może pozostawać w terenie jeszcze przez wiele miesięcy. Nietypowe kształty bywają trudne do oznaczenia bez mikroskopu. W nowszej rewizji rodzaju gatunek występuje jako Utraria excipuliformis; nazwa Lycoperdon excipuliforme pozostaje używana w polskich atlasach. Jadalność odnosi się do młodych owocników o białym wnętrzu.
Nie utożsamiać młodych, nierozwiniętych owocników z purchawkami wyłącznie po kształcie. Dojrzałe okazy o ciemniejącym wnętrzu nie są jadalne; nietypowe formy wymagają dokładniejszego oznaczenia.
Co warto zaobserwować?
Oglądaj cały owocnik: jego kształt, powierzchnię i otoczenie. Nie wszystkie grzyby mają kapelusz i trzon. Poniżej znajdziesz cechy opisywanego gatunku.
- Owocnik maczugowaty, z szerszą główką i długą, wyraźną płonną podstawą.
- Drobne brodawki odpadają, pozostawiając ochrową, z czasem skórzastą powierzchnię.
- Główka po dojrzeniu rozpada się, a pomarszczona podstawa pozostaje dłużej.
Wygląd młodych, starych lub uszkodzonych owocników może być inny niż na zdjęciu. Żadna pojedyncza cecha nie potwierdza przydatności do spożycia.
Gdzie i kiedy występuje?
Kalendarz występowania
Orientacyjny przebieg roku według opisu sezonu. Pogoda i region mogą przesuwać terminy.
- Styczeń: Trwałe owocniki lub pozostałości
- Luty: Trwałe owocniki lub pozostałości
- Marzec: Trwałe owocniki lub pozostałości
- Kwiecień: Trwałe owocniki lub pozostałości
- Maj: Trwałe owocniki lub pozostałości
- Czerwiec: Główny okres
- Lipiec: Główny okres
- Sierpień: Główny okres
- Wrzesień: Główny okres
- Październik: Główny okres
- Listopad: Główny okres
- Grudzień: Trwałe owocniki lub pozostałości
Legenda kalendarza: Główny okres Trwałe owocniki lub pozostałości
Miesiące są przybliżeniem pór roku podanych w opisie.
Pora pojawiania się owocników zależy od lokalnej pogody i warunków siedliskowych. Mapa doniesień może pomóc zaplanować spacer, ale nie potwierdza obecności tego gatunku w danym miejscu.
Zajrzyj na mapę grzybów →Podobieństwo bywa mylące
Podczas nauki warto porównać ten gatunek z poniższymi. To przykładowa lista, nie komplet wszystkich możliwych pomyłek.
- Purchawka chropowata (Lycoperdon perlatum)
- Purchawka oczkowata (Lycoperdon utriforme)
Jeśli nie masz pewności, pozostaw grzyba. Wątpliwości dotyczące zebranych okazów wyjaśniaj z grzyboznawcą lub klasyfikatorem, zanim pomyślisz o ich jedzeniu.
Źródła i zakres opracowania
Własne opracowanie edukacyjne na podstawie poniższych źródeł. Nazwy alternatywne pomagają porównywać różne wydania atlasów.
._Locatie,_Hortus_(Haren,_Groningen)_10.jpg){kind=link}